ลืมยื่น ภ.พ.30 เสียค่าปรับเท่าไหร่? คำนวณให้ดูจริง

สรุปสั้น: ลืมยื่น ภ.พ.30 ต้องเสียเงินเพิ่ม 3 ก้อนพร้อมกัน คือ (1) ค่าปรับอาญา — เงินก้อนคงที่ 300–500 บาท (ตัวเลขนี้เป็นแนวเปรียบเทียบปรับตามดุลยพินิจเจ้าพนักงาน ไม่ใช่ตัวเลขนิ่งตามกฎหมาย — เพดานจริงตามมาตรา 90 อยู่ที่ 2,000 บาท) (2) เบี้ยปรับ — คิดเป็น % ของ "เบี้ยปรับเต็ม" (ไม่ใช่ % ของภาษีตรงๆ) ซึ่งกรณีลืมยื่นสนิทจนถูกตรวจพบ เบี้ยปรับเต็มคือ 2 เท่าของภาษี และ (3) เงินเพิ่ม — 1.5% ต่อเดือนของภาษีค้าง (มีเพดาน ไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระ) ข่าวดีคือถ้ารีบยื่นเองก่อนถูกตรวจ เบี้ยปรับจะลดลงมากเมื่อเทียบกับปล่อยไว้เฉยๆ

ภ.พ.30 คือ แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่นทุกเดือน สรุปภาษีขายหักภาษีซื้อ แล้วนำส่งส่วนต่างให้กรมสรรพากร

ลืมยื่น ภ.พ.30 เสียค่าปรับเท่าไหร่?

ตอบตรงๆ คือ ไม่ใช่ค่าปรับก้อนเดียว แต่เป็น 3 รายการรวมกัน:

1. ค่าปรับอาญา — ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 90 กำหนดเพดานไว้ไม่เกิน 2,000 บาท แต่ในทางปฏิบัติกรมสรรพากรมักใช้วิธี "เปรียบเทียบปรับ" (คือยอมจ่ายค่าปรับทันทีแทนการดำเนินคดี) ที่ 300 บาท ถ้ายื่นช้าไม่เกิน 7 วัน หรือ 500 บาท ถ้าช้าเกิน 7 วัน — ตัวเลข 300/500 บาทนี้เป็นแนวเปรียบเทียบปรับตามดุลยพินิจเจ้าพนักงาน (เพดานตามกฎหมายคือ 2,000 บาทตามมาตรา 90) ไม่ใช่ตัวเลขนิ่งที่กฎหมายกำหนดตายตัว แต่เป็นอัตราที่ใช้จริงในทางปฏิบัติต่อเนื่องและตรงกับประสบการณ์จริงของสำนักงาน
2. เบี้ยปรับ — คิดจากภาษีที่ต้องชำระ อัตราขึ้นกับว่ายื่นช้าไปกี่วัน และยื่นเองหรือถูกตรวจพบ (ดูตารางด้านล่าง)
3. เงินเพิ่ม — 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ (เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือนเต็ม) ถ้าเดือนนั้นไม่มีภาษีต้องชำระ ก็ไม่มีเงินเพิ่ม และเงินเพิ่มมีเพดาน ไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระ (มาตรา 89/1) ไม่ใช่วิ่งไม่มีสิ้นสุด

ยื่นล่าช้ากี่วันเริ่มโดนปรับ?

โดนทันทีที่พ้นกำหนดยื่น — ภ.พ.30 ต้องยื่นภายใน วันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นแบบกระดาษ) หรือ วันที่ 23 ถ้ายื่นออนไลน์ผ่านระบบสรรพากร (กระทรวงการคลังออกประกาศขยายเวลาการยื่นแบบ/ชำระภาษีผ่านอินเทอร์เน็ตให้อีก 8 วันเป็นระยะๆ ต่อเนื่องมาหลายปี ฉบับปัจจุบันครอบคลุมถึงวันที่ 31 มกราคม 2570 จึงยังใช้ได้ ณ ขณะเผยแพร่บทความนี้ — ควรเช็กซ้ำเป็นระยะเพราะเป็นประกาศที่ต้องต่ออายุ ไม่ใช่กฎถาวร) เลยกำหนดแม้แค่วันเดียวก็เริ่มนับเป็น "ล่าช้า" ทันที ไม่มีช่วงผ่อนผัน — เช็ควันครบกำหนดของภาษีทุกประเภทล่วงหน้าได้ที่ ปฏิทินภาษี กันลืมซ้ำ

เบี้ยปรับกับเงินเพิ่ม ต่างกันยังไง?

สองคำนี้มักถูกเข้าใจว่าเป็นอย่างเดียวกัน แต่จริงๆ คือคนละตัว:

• เบี้ยปรับ = โทษฐาน "ยื่น/ชำระภาษีผิดหรือช้า" คิดเป็นสัดส่วนของภาษี ไม่ขึ้นกับเวลาที่ผ่านไปหลังจากนั้น (คำนวณครั้งเดียวตามช่วงที่ยื่น)
• เงินเพิ่ม = "ดอกเบี้ย" ที่วิ่งไปเรื่อยๆ ตามจำนวนเดือนที่ค้างชำระ ยิ่งปล่อยไว้นานยิ่งบวกเพิ่มทุกเดือน — แต่มีเพดาน ไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระ (มาตรา 89/1) ไม่ได้วิ่งไม่มีที่สิ้นสุด

พูดง่ายๆ เบี้ยปรับคือค่าปรับที่ "ยื่นช้าเท่าไหร่ก็เท่านั้น" ส่วนเงินเพิ่มคือค่าปรับที่ "ยิ่งค้างนานยิ่งจ่ายเยอะ" — สองตัวนี้บวกกันทั้งคู่ ไม่ใช่เลือกจ่ายอย่างใดอย่างหนึ่ง

ตารางค่าปรับ ภ.พ.30 ยื่นล่าช้า

ตารางนี้ใช้สำหรับกรณี ยื่นแบบเองก่อนถูกสรรพากรออกหนังสือเรียกตรวจ (ยิ่งรีบยื่นเอง เบี้ยปรับยิ่งน้อย):

ล่าช้าเท่าไหร่	เบี้ยปรับ (ยื่นเอง)	เงินเพิ่ม	ค่าปรับอาญา*
ไม่เกิน 15 วัน	4% ของภาษีที่ต้องชำระ	1.5% ต่อเดือน (เพดานไม่เกินภาษี)	300 บาท (ถ้าช้าไม่เกิน 7 วัน)
16–30 วัน	10% ของภาษีที่ต้องชำระ	1.5% ต่อเดือน (เพดานไม่เกินภาษี)	500 บาท
31–60 วัน	20% ของภาษีที่ต้องชำระ	1.5% ต่อเดือน (เพดานไม่เกินภาษี)	500 บาท
เกิน 60 วัน	40% ของภาษีที่ต้องชำระ	1.5% ต่อเดือน (เพดานไม่เกินภาษี)	500 บาท
ไม่ยื่นเลย จนถูกสรรพากรตรวจพบ	เต็มจำนวน 2 เท่า (200%) ของภาษี	1.5% ต่อเดือน (เพดานไม่เกินภาษี)	ไม่เกิน 2,000 บาท

* ตัวเลข 300/500 บาท เป็นแนวเปรียบเทียบปรับตามดุลยพินิจเจ้าพนักงาน ไม่ใช่ตัวเลขนิ่งตามกฎหมาย ส่วน 2,000 บาทคือเพดานสูงสุดตามมาตรา 90 — อัตรา 300/500 บาทนี้คุณกรยืนยันจากประสบการณ์จริงของสำนักงานแล้วว่ายังใช้อยู่

*อ้างอิงหลักเกณฑ์: มาตรา 89, 89/1, 90 แห่งประมวลรัษฎากร และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.81/2542 — เบี้ยปรับ 4%/10%/20%/40% ในตารางนี้คือ % ของ "เบี้ยปรับเต็ม 2 เท่าของภาษี" (ตาม ท.ป.81/2542 ลดเบี้ยปรับเหลือ 2%/5%/10%/20% ของเบี้ยปรับเต็ม 200% = เท่ากับ 4%/10%/20%/40% ของภาษีจริง) — JOCASTA ยืนยันค่านี้กับ rd.go.th แล้ว (2026-07-17)

ตัวอย่างคำนวณจริง: ภาษีต้องชำระ 10,000 บาท ยื่นช้า 1 เดือน เสียเท่าไหร่?

สมมติร้านค้าแห่งหนึ่งมีภาษีมูลค่าเพิ่มที่ต้องนำส่งของเดือนภาษีนั้น = 10,000 บาท กำหนดยื่นคือวันที่ 15 กรกฎาคม แต่ลืมสนิท มานึกได้และไปยื่น+ชำระจริงวันที่ 14 สิงหาคม (ช้าไปพอดี 30 วัน) คำนวณได้ดังนี้ (ตรวจทานผ่าน script ตามมาตรา 89(2), 89/1, 90 และ ท.ป.81/2542 แล้ว ตัวเลขถูกต้องทุกช่อง):

รายการ	วิธีคิด	จำนวนเงิน
เบี้ยปรับ (ช้า 16–30 วัน = 10% ของภาษี)	10,000 × 10%	1,000 บาท
เงินเพิ่ม (ช้า 30 วัน = นับ 1 เดือนเต็ม)	10,000 × 1.5% × 1	150 บาท
ค่าปรับอาญา (ช้าเกิน 7 วัน)*	อัตราคงที่	500 บาท
รวมค่าปรับที่ต้องจ่ายเพิ่ม		1,650 บาท
ยอดที่ต้องโอนให้สรรพากรทั้งหมด	10,000 + 1,650	11,650 บาท

* ค่าปรับอาญา 500 บาท เป็นแนวเปรียบเทียบปรับตามดุลยพินิจเจ้าพนักงาน (เพดานตามมาตรา 90 คือ 2,000 บาท)

เท่ากับลืมยื่นแค่ 1 เดือน ทำให้จ่ายเพิ่มขึ้นจากภาษีปกติอีก 16.5% — อยากรู้ว่าธุรกิจตัวเองต้องจ่าย VAT เท่าไหร่ต่อเดือนตั้งแต่ต้น ลองประมาณได้ที่ เครื่องมือคำนวณภาษี

ไม่มียอดขาย ก็ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนจริงไหม?

จริง — และนี่คือจุดที่ SME พลาดบ่อยที่สุดจุดหนึ่ง เพราะคิดว่า "เดือนนี้ไม่มีขาย ไม่ต้องยื่น" เมื่อจดทะเบียน VAT แล้ว มีหน้าที่ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้ไม่มียอดขายเลย (ยื่นแบบเปล่า) — ข้อดีคือถ้าเดือนนั้นไม่มีภาษีต้องชำระ จะไม่มีเงินเพิ่ม แต่ ค่าปรับอาญายังคงเกิดขึ้นตามปกติถ้ายื่นช้า เพราะค่าปรับอาญาผูกกับ "การไม่ยื่นแบบ" ไม่ใช่ "การไม่จ่ายภาษี" ใครยังไม่แน่ใจว่าธุรกิจตัวเองถึงเกณฑ์ต้องจด VAT หรือยัง อ่านเพิ่มได้ใน รายได้เกิน 1.8 ล้าน ต้องจด VAT

ลืมยื่นแล้ว ควรทำยังไงตอนนี้?

ถ้าเพิ่งนึกได้ว่าลืมยื่น สิ่งที่ควรทำทันทีคือ:

1. รีบยื่นแบบและชำระภาษีทันที อย่ารอ — ยิ่งยื่นเร็ว เบี้ยปรับยิ่งอยู่ในขั้นต่ำสุดตามตาราง และหยุดเงินเพิ่มไม่ให้วิ่งต่อ
2. ยื่นเองก่อนสรรพากรจะส่งหนังสือเรียกตรวจ — ถ้าปล่อยจนถูกตรวจพบก่อน เบี้ยปรับจะกระโดดไปเต็มจำนวน 2 เท่าทันที ไม่ได้รับส่วนลดตามตารางข้างต้น (ยืนยันแล้ว: คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.81/2542 ข้อ 3 กำหนดว่าการลดเบี้ยปรับตามตารางข้างต้นใช้ได้เฉพาะกรณียื่นคำร้อง ก่อนที่เจ้าพนักงานประเมินจะมีหนังสือแจ้งการประเมิน/คำเตือน/คำเรียกตรวจสอบ — ถ้าถูกตรวจพบหรือได้รับหนังสือแจ้งก่อน จะไม่เข้าเงื่อนไขลด และต้องเสียเบี้ยปรับเต็มอัตราตามมาตรา 89(2) คือ 2 เท่าของภาษี)
3. เก็บหลักฐานการยื่นและใบเสร็จชำระเงิน ไว้ทุกครั้ง เผื่อต้องใช้อ้างอิงภายหลัง
4. ถ้าลืมเพราะจำวันไม่ได้บ่อยๆ ควรวางระบบเตือนล่วงหน้า หรือให้มืออาชีพช่วยยื่นให้ทุกเดือน — เข้าใจภาษีอีกตัวที่ SME มักสับสนเรื่องอัตรา/วันยื่นเช่นกันได้ใน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ฉบับเข้าใจง่าย

สรุป

ลืมยื่น ภ.พ.30 ไม่ใช่แค่ "จ่ายภาษีช้าหน่อย" แต่คือค่าปรับอาญา + เบี้ยปรับ + เงินเพิ่ม ที่ทบกันได้เร็วกว่าที่คิด และยิ่งปล่อยไว้นานยิ่งแพง ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือไม่ลืมตั้งแต่แรก — ให้ทีม CapFlow Partner ดูแลยื่นภาษีให้ทุกเดือนแบบไม่มีวันพลาดกำหนด หรือถ้าลืมไปแล้วไม่รู้จะเริ่มแก้ตรงไหน ปรึกษาฟรี ได้เลย

---

Capflow Partner — สำนักงานบัญชีและที่ปรึกษาภาษี